|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze pojecia związane z rynkiem kapitałowym. Zachęcamy do zapoznania się z lekturą. W dolnej części strony oddajemy do Waszej dyspozycji panel, który pomoże nam w rozwijaniu działu Edukacja. Czekamy na sugestie związane z treścią strony oraz nowe propozycje pojęć, które chcielibyście widzieć w tym miejscu.
 Akcje
To papiery wartościowe, dokumenty stwierdzające udział ich właściciela w kapitale spółki akcyjnej. Każdy, kto posiada choćby jedną akcję spółki jest właścicielem cząstki jej majątku i ma prawo do decydowania o losach spółki uczestnicząc w walnych zgromadzeniach. Akcje wydawane są na czas nieokreślony. Posiadacze akcji mają prawo do dywidendy, jeśli są ich właścicielami w dniu jej ustalenia. Akcje notowane na GPW są rozliczane przez KDPW w systemie D+3, czyli po trzech dniach nie licząc dnia wykonywanej transakcji.
Przykład:
Cena akcji może być:
Akcje uprzywilejowane
To akcje imienne, przyznawane założycielom spółki.
W statusie każdej spółki uprzywilejowanie akcji może posiadać dwie formy:
Zbycie akcji uprzywilejowanych obwarowane jest następującymi warunkami:
Akcjonariusz
To posiadacz akcji emitowanych przez spółkę akcyjną. Każdy kto posiada prawa własności ma prawo do udziału w zysku wykazanym w sprawozdaniu finansowym. Zysk ten rozdzielany jest w stosunku do liczby akcji.
Asymilacja
Połączenie papieru wartościowego najczęściej nowej emisji lub emisji wcześniejszych.
Bessa (rynek niedźwiedzia)
Długotrwała silna tendencja spadkowa na rynku papierów wartościowych.
Bon skarbowy
Emitowany przez Ministerstwo Finansów, którego emitentem jest Narodowy Bank Polski.
Celem emisji jest finansowanie krótkoterminowego deficytu budżetowego, ujemnego salda handlu zagranicznego lub spłat zobowiązań długoterminowych, zaten bon skarbowy jest dłużnym ,zazwyczaj krótkoterminowym papierem wartościowym, stanowiącym potwierdzenie zobowiązania państwa z tytułu zaciągniętego kredytu. Bony skarbowe nie są przedmiotem obrotu na GPW Podstawową cechą bonów skarbowych jest zerowy stopień ryzyka, dzięki czemu są atrakcyjnym papierem lokacyjnym.
Cena emisyjna akcji
Cena po której sprzedawane są papiery wartościowe na rynku pierwotnym.
Cena emisyjna może być równa bądź wyższa od wartości nominalnej akcji. Przy ustaleniu ceny emisyjnej spółka, powinna zasugerować się sytuacją na rynku kapitałowym i przeanalizować szanse powodzenia emisji przy danej cenie. Często również wpływ na cenę emisyjną ma ilość złożonych zleceń na zakup danych akcji.
Cena rozliczeniowa akcji
Wartość, służąca do rozliczania transakcji giełdowych:
Certyfikaty inwestycyjne
Certyfikaty inwestycyjne, to papiery wartościowe emitowane przez zamknięte fundusze
inwestycyjne. Są one papierami wartościowymi na okaziciela, dlatego mogą być notowane na giełdzie.
Tak jak inne papiery wartościowe notowane na giełdzie podlegają codziennej wycenie rynkowej na sesjach giełdowych. Innym rodzajem wyceny certyfikatów inwestycyjnych jest ta, której cyklicznie dokonuje ich emitent. Wycena dokonywana jest z częstotliwością określoną w statucie, lecz nie rzadziej niż raz na 3 miesiące. Wynika ona z oszacowania wartości instrumentów finansowych, w które zainwestował fundusz. A trzeba dodać, że paleta tych instrumentów jest znacznie większa niż w przypadku funduszy otwartych. Zamknięte fundusze inwestycyjne mogą inwestować m.in. w transakcje terminowe, prawa pochodne, waluty, a nawet udziały spółek z o.o., a więc lokaty niedostępne z mocy prawa dla funduszy otwartych. Możliwość inwestowania w instrumenty pochodne stwarza funduszom znacznie większe możliwości tworzenia zróżnicowanych strategii inwestycyjnych.
Day-trading
Zwany również szybką sprzedażą, jest jedną z metod gry na Giełdzie Papierów Wartościowych S.A. Polega na tym, że na jednej sesji giełdowej na rachunku zostają realizowane transakcje kupna i sprzedaży akcji tej samej spółki (czyli oznaczone tym samym kodem ISIN ).
Day-trading dotyczy również transakcji zawieranych na certyfikaty, prawa poboru i prawa do akcji (PDA)
Dzień wyceny
Każdy dzień w którym odbywa się sesja na Giełdzie Papierów Wartościowych i dokonywane są wyceny aktywów funduszy inwestycyjnych.
Dywidenda
Jest to część zysku netto (po odprowadzeniu podatku dochodowego) spółki kapitałowej. Rozdzielany jest wśród akcjonariuszy w zależności od posiadanego udziału w spółce, który jest odnotowywany na koniec dnia ustalenia prawa do dywidendy.
Dla akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych transakcje rozliczane są po trzech dniach nie licząc dnia wykonywania transakcji. Przykład:
Emitent
Podmiot wystawiający papiery wartościowe we własnym imieniu i na własny rachunek.
ETF (Exchange Traded Fund )
To otwarty fundusz inwestycyjny notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych S.A. Zadaniem tego rodzaju funduszu jest jak najdokładniejsze odzwierciedlanie zmian indeksu, będącego instrumentem bazowym dla danego ETF.
Inwestując w ETF inwestujemy pośrednio w koszyk akcji, które składają się na dany indeks. Dodatkowym czynnikiem zwiększającym atrakcyjność ETF-ów jest możliwość wypłaty przez fundusz dywidendy, której wysokość określana jest na podstawie wartości dywidend wypłacanych przez spółki, które wchodzą w skład danego indeksu. Dywidenda ta może powiększać wartość jednostek funduszy lub może być wypłacana bezpośrednio inwestorom (podobnie jak ma to miejsce w przypadku dywidend od akcji lub odsetek od obligacji). ETF-y notowane są na giełdzie na takich samych zasadach jak akcje, a więc rozliczane są w trybie D+3.
Hossa (rynek byka)
Długotrwały wzrost kursu giełdowego papierów wartościowych lub cen towarów notowanych na giełdzie.
Kontrakty
Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do sprzedaży w ściśle określonym, przyszłym terminie po ściśle określonej w momencie zawarcia transakcji cenie, określonej ilości wystandaryzowanego instrumentu bazowego np. WIG20 lub mWIG40.
Jak wynika z powyższej definicji, w transakcji uczestniczy nabywca i sprzedawca kontraktu, których zapatrywania na przyszłą wartość instrumentu bazowego są odmienne. Kupujący zakłada wzrost wartosci instrumentu a sprzedający spadek. Rodzaje kontraktów:
Depozyty zabezpieczające Informacja o wysokości depozytów zabezpieczających oraz innych parametrów ryzyka więcej... Przypominamy, że zgodnie z Uchwałą nr 7/VIII/2010 Zarządu Domu Maklerskiego BDM S.A. od dnia 1 września 2010 r. nastąpiła zmiana w wysokości depozytów zabezpieczających. Arkusz do obliczania minimalnych wstępnych depozytów zabezpieczających więcej... Tabela zabezpieczeń więcej... Wysokość depozytów zabezpieczających na kontrakty indeksowe: Depozyt zabezpieczający KDPW * 120% * Kurs odniesienia * 10 Wysokość depozytów zabezpieczających na kontrakty akcyjne: Depozyt zabezpieczający KDPW * 120% * Kurs odniesienia * 100 Wysokość depozytów zabezpieczających na kontrakty walutowe: Depozyt zabezpieczający KDPW * 120% * Kurs odniesienia * 100
KDPW - Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A.
Centralna instytucja odpowiedzialna za prowadzenie i nadzorowanie systemu depozytowo-rozliczeniowego w zakresie obrotu instrumentami finansowymi w Polsce. Jej akcjonariuszami są: Skarb Państwa, Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. i Narodowy Bank Polski.
Główne zadania realizowane przez KDPW S.A.
Obligacje
Obligacja jest to instrument finansowy (papier wartościowy), w którym jedna strona, zwana emitentem obligacji, stwierdza, że jest dłużnikiem drugiej strony, zwanej obligatariuszem (jest to właściciel obligacji) i zobowiązuje się wobec niego do wykupu obligacji.
Emisja obligacji jest formą zaciągnięcia kredytu.
Kredytodawcą jest obligatariusz, czyli właściciel obligacji. Kredytobiorcą jest emitent obligacji. Cechy charakterystyczne obligacji:
Opcje
Na zaawansowanych rynkach opcje pełnią ważną rolę. Z jednej strony jako instrument umożliwiający osiąganie dużych stóp zwrotu przez inwestorów o nastawieniu spekulacyjnym, z drugiej jako sposób zabezpieczania wartości portfeli akcyjnych.
W odróżnieniu od kontraktów terminowych, opcje charakteryzują się asymetrią ryzyka. Posiadacz opcji może uzyskać bardzo duże zyski (gdy trafnie przewidzi kierunek ruchu np. indeksu giełdowego), lub poniesie stratę jedynie w wysokości początkowej kwoty zakupu opcji (gdy przewidywania okażą się błędne). Definicja Opcji Opcja to instrument finansowy dający jej nabywcy prawo do:
W zależności od tego, czy prawo dotyczy kupna czy sprzedaży, wyróżnia się dwa rodzaje opcji:
Data wygaśnięcia opcji Opcje na giełdzie mają terminy wygaśnięcia zgodne z cyklem marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień. Opcje wygasają w trzeci piątek miesiąca wygaśnięcia danej serii (jeśli w tym dniu nie odbywa się sesja – opcje wygasają w ostatnim dniu sesyjnym przed trzecim piątkiem). Dzień wygaśnięcia jest także ostatnim dniem, w którym obraca się opcjami.
Papier wartościowy
To dokument stwierdzający istnienie określonych praw majątkowych.
Papiery wartościowe są z reguły dokumentami finansowymi a zaliczają się do nich: akcje, obligacje, bony skarbowe , bony oszczędnościowe, banknoty, czeki, weksle, uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych i losy loteryjne. Podział papierów wartościowych: - ze względu na prawa majątkowe
Prawa do akcji (PDA)
To papiery wartościowe używane w zastępstwie za akcje nowej emisji. Po emisji nowych akcji mija pewien okres zanim nowe akcje trafią do obrotu. Jest to spowodowane długim czasem rejestracji takich akcji w sądzie. Aby można było zacząć obrót już wcześniej wprowadza się notowania praw do akcji. Po okresie nawet kilku miesięcy prawa do akcji automatycznie przekształcają się w akcje spółki. Gdy spółka już rozpoczęła notowania swoich akcje na GPW to nowe akcje automatycznie połączą, zasymilują się z tymi już notowanymi.
Prawa poboru (PP)
To rodzaj nowej emisji akacji spółki, który umożliwia co najmniej zachowanie przez dotychczasowych akcjonariuszy proporcjonalnego udziału w kapitale akcyjnym danej spółki. Są to zaproszenia urawniające do kupna akcji nowej emisji na rynku pierwotnym. Inwestor posadający prawo poboru powinien wykorzystać prawa poboru pod zapis na nowe emisje lub sprzedać prawa o ile są one notowane na rynku. Prawa pobory są rozliczane w czasie D+2 czyli dwa dni nie licząc wykonywanej transakcji.
Przykład:
PP=(S-E)/(L+1), gdzie: PP - teoretyczna wartość prawa poboru S - cena rynkowa starych akcji E - cena emisyjna nowych akcji L - liczba jednostkowych praw poboru potrzebnych do objęcia jednej akcji nowej emisji.
Produkty strukturyzowane
Produkty strukturyzowane to instrumenty finansowe, których cena jest uzależniona od wartości określonego wskaźnika rynkowego (instrumentu bazowego):
Split
Innaczej wymiana akcji.
Spółka, której akcje mają wysoką cenę nominalną zazwyczaj są mniej płynne, a ich wyższe ceny giełdowe mogą spowodować pewne bariery dla inwestorów indywidualnych. W takiej sytuacji wskazany jest split inaczej podział akcji, który zwiększa płynność spółki. Przykład:
Zgodnie z kodeksem spółek handlowych wartość nie może być mniejsza niż 1 złoty.
Typy zleceń: PKC, PCR, PCRO, Limit aktywacji, Wartość ujawniona
Zlecenia PCR - Po Cenie Rynkowej
Mogą być wprowadzane na giełdę wyłącznie w trakcie notowań ciągłych z wyłączeniem okresów równoważenia rynku i są realizowane po cenie pierwszego najlepszego zlecenia przeciwstawnego. Niezrealizowana część zlecenia PCR staje się zleceniem z limitem ceny równym kursowi po jakim dokonana została ostatnia transakcja. Zlecenia po cenie rynkowej mogą zawierać dodatkowe warunki wielkości minimalnej i wielkości ujawnianej. Zlecenia PCRO - Po Cenie Rynkowej na Otwarcie Stosowane przy fixingu, przyjmowane na giełdę w fazie przyjmowania zleceń na otwarcie i zamknięcie w systemie notowań ciągłych i systemie kursu jednolitego, oraz w okresach równoważenia rynku. Realizowane odpowiednio po kursie otwarcia, zamknięcia, po kursie jednolitym lub określonym w wyniku równoważenia. Niezrealizowana część zlecenia staje się zleceniem z limitem ceny równym odpowiednio: kursowi otwarcia, zamknięcia, kursowi jednolitemu lub kursowi określonemu w wyniku równoważenia rynku. Zlecenia te nie mogą zawierać dodatkowych warunków limitu aktywacji, wielkości minimalnej i wielkości ujawnianej. Nie mogš być również modyfikowane w fazie interwencji. Zlecenia PKC - Po Każdej Cenie Mogą być przekazywane na giełdę we wszystkich fazach w systemie notowań ciągłych oraz w systemie kursu jednolitego, z wyjątkiem fazy interwencji i fazy dogrywki. Zlecenia te złożone w trakcie przyjmowania zleceń na otwarcie, na zamknięcie, na notowania jednolite oraz w okresie równoważenia rynku podlegają realizacji odpowiednio po kursie otwarcia, zamknięcia, kursie jednolitym lub kursie określonym w wyniku równoważenia rynku. Zlecenia PKC nie podlegają modyfikacji w fazie interwencji. Natomiast w fazie notowań ciągłych, z wyjątkiem okresów równoważenia rynku, jeżeli na realizację czeka co najmniej jedno zlecenie przeciwstawne z limitem ceny, zlecenie PKC podlega realizacji po cenie lub cenach zgłoszonych wcześniej, a niezrealizowanych najlepszych zleceń przeciwstawnych (odpowiednio sprzedaży lub kupna). Zlecenia z minimalną wielkością wykonania - Wmin zlecenie wpada do arkusza, jeśli w danym momencie po drugiej stronie oczekuje zlecenie pozwalające na realizację co najmniej ilości minimalnej, pozostała niezrealizowana część oczekuje. Jeśli nie ma możliwości realizacji ilości minimalnej, wtedy zlecenie jest automatycznie eliminowane.) Zlecenia z warunekiem wielkości ujawnianej - WUJ Część zlecenia jest widoczna dla pozostałych uczestników rynku, a pozostała część pokaże się w arkuszu, gdy zostanie zrealizowana ilość ujawniona. Ilość ujawniona nie może być niższa niż 100 szt. Zlecenia z limitem aktywacji - LimAkt (zlecenia Stop Limit i Stop Loss) Przy składaniu zlecenia kupna/sprzedaży z limitem aktywacji ważne jest aby aktywacja była na poziomie wyższym/niższym od ostatniej transakcji zawartej na danym instrumencie. Limit realizacji, czyli limit (PLN) musi być ustalony na poziomie odpowiednio wyższym/niższym lub równym Limitowi Aktywacji. Limit realizacji może być również ustalony jako PKC. Zlecenia z ważnością DOM - bezterminowe - ustawiana jest wartość domyślna na każdą sesję, czyli data aktualnej sesji. Zlecenia z ważnością WiN - ważne do pierwszego wykonania - realizowane natychmiast po wprowadzeniu do arkusza. Część niezrealizowana od razu zostaje anulowana. Zlecenia z ważnością WuA - wykonaj albo anuluj - musi być zrealizowane w całości, w przeciwnym wypadku jest usuwane z arkusza.
Warranty
Waranty to instrumenty finansowe, rynku kasowego. Ich wartość zalezy od ceny lub wartosci instrumentu bazowego. Instrumentem bazowym może być papier wartościowy (akcje, obligacje), indeks, stopa procentowa, kurs walut lub inne wartości. Od 21 lipca 2011 r., ponownie dostępne na GPW.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Akcje
